14.11.2018 - SSK Emekli

Yaşlı ve Engelli Aylıklarıyla İlgili Herşey


Yaşlı ve Engelli Aylıklarıyla İlgili Herşey 

Sosyal güvenlik mevzuatımızdaki kalabalıklık kavramlarda da kalabalıklığa ve kargaşaya neden oluyor. Gözlemlediğimiz insanımızın malûl aylığı ile sosyal güvenlik kapsamındaki sigortalılığa dayanan ve engelli vergi indirimiyle 4/a (SSK) sigortalılığından emekliliğinin karıştırılması kadar, bunlarla 2022 sayılı Kanun kapsamında belli bir muhtaçlık ve engelliliğe dayanan engelli aylıklarının da karıştırıldığıdır. Sadece 2022 sayılı Yasa kapsamında bile engellilerle ilgili üç ayrı aylığa ek olarak bir de 65 yaş aylığının tanımlanmış olması bile vatandaşın kafasını karıştırmaya yetiyor. Bu nedenle bugün 2022 sayılı Yasa kapsamındaki aylık haklarını ele alalım istedik.

Yaşlı Aylığı

  • Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından faydalananlar,
  • Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar,
  • Nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olanlar,

hariç olmak kaydıyla, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına, muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe 2014 Mali Yılı Bütçe Kanuna göre 2014 yılı Ocak-Haziran dönemi için 141,56 TL tutarında (1751×0,076998×1,05) aylık bağlanıyor.

Bunlardan, her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı 2014 yılı Ocak-Haziran dönemi için net asgari ücretin üçte biri tutarında yani 255,22 TL’den fazla olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilmiyor ve kendilerine aylık bağlanmıyor.

Harçlık-Aylık Çakışması

Ayrıca, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre 2014 yılı Şubat ayında 6518 sayılı Kanunla getirilen hak gereği harçlık ödenenler de muhtaç olarak kabul edilmiyor ve kendilerine 2022 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık bağlanmıyor.

Harçlık kime veriliyor?

Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne ad altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar hariç olmak kaydıyla, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet kuruluşları ile Darülaceze Müessesesinde ücretsiz bakılan veya bakım ücreti Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından ödenerek özel sosyal hizmet kuruluşlarında bakımı sağlanan ya da Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca yardım yapılmak suretiyle desteklenen resmî sosyal hizmet kuruluşlarında verilen bakım hizmetinden yararlanıp da Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet kuruluşlarınca verilen bakım hizmetinden ücretsiz yararlanmaya ilişkin koşulları haiz olan yaşlılar ile engelli bireylere, her yıl merkezî yönetim bütçe kanunu ile belirlenecek miktar üzerinden hiçbir kesinti yapılmaksızın 2014 yılı Ocak-Haziran dönemi için 124,74 TL’yi (1620×0,076998) geçmemek üzere aylık net harçlık verilebiliyor.

Bakıma muhtaç engelli aylığı

65 yaşından küçük ve bununla birlikte başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli olduklarını alacakları sağlık kurulu raporu ile kanıtlayan, 18 yaşını dolduran Türk vatandaşı engellilerden;

  • Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar,
  • Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar,
  • Nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olanlar,

Hariç olmak üzere,

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere (Ayda 255,22 TL’den az geliri olanlara) bu muhtaçlık hâli devam ettiği sürece 2014 yılı Ocak-Haziran dönemi için 424,69 TL (5253×0,076998×1.05) tutarında aylık veriliyor.

www.sskemekli.com

Gerek 6495 sayılı Kanun ve gerekse 6525 sayılı Kanunla 2022 sayılı Kanunda yapılan ve 5510 sayılı Kanunla yürürlüğe giren zorunlu Genel Sağlık Sigortası esaslarına paralellik sağlamayı amaçlayan değişikliklerle ilgili yazımıza bugün de devam ediyoruz.

Engelli aylığı

18-65 yaşları arasında olup alacakları sağlık kurulu raporu ile engelli olduklarını kanıtlayan ve talebine rağmen İş-Kur tarafından işe yerleştirilememiş olan Türk vatandaşlarından;

  • Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar,
  • Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar,
  • Nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olanlar,

Hariç olmak üzere,

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe 2014 yılı Ocak-Haziran dönemi için yüzde 5 ek ödeme dahil 283,13 TL tutarında,

aylık bağlanabiliyor.

18 yaş altı engelli aylığı

  • Nafaka bağlanan veya nafaka bağlanması mümkün olanlar,
  • Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun gelir veya aylık hakkından yararlanan durumunda olanlar,
  • Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışan durumunda kendisine bakmakla yükümlü bir yakını bulunan engelli çocuklar,

Hariç olmak kaydıyla;

Türk vatandaşı olan, 18 yaşını tamamlamamış ve alacakları sağlık kurulu raporu ile engelli oldukları kanıtlanmış durumundaki engelli yakınlarının bakımını üstlenen Türk vatandaşlarından,

Her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının üçte birinden (2014 Ocak-Haziran dönemi için 255,12 TL’den) daha az olan ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe ve bakım ilişkisini fiilen gerçekleştirmeleri kaydıyla,

2014 Ocak-Haziran dönemi için 283,13 TL tutarında aylık bağlanabiliyor.

Bu aylıkta faydalanılabilmesi için bakılan ile bakanın aynı evde ikamet etmesi mecburiyeti bulunmaktadır.

Muhtaçlık Ölçütü

65 yaş üstü olsun, engelli veya engelli yakını olsun 2022 sayılı Yasa kapsamında her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, 2014 Ocak-Haziran dönemi için 255,12 TL tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilmiyor ve kendilerine aylık bağlanmıyor.

Muhtaçlığın tespitinde 2828 sayılı Kanuna göre ödenen evde özürlü bakım aylığının dikkate alınmaması gerekiyor. Buna karşın eşi vefat etmiş kadınlara ödenen yardım ile şartlı eğitim yardımı gibi yardımlar ise dikkate alınıyor. Zaten eşi vefat etmiş kadınlara ödenen nakit sosyal yardımdan faydalananların kendisi 2022 sayılı Kanun kapsamında aylık alamıyor.

Ayrıca, 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre “Harçlık” ödenenler de muhtaç olarak kabul edilmiyor ve 2022 sayılı Yasa kapsamında aylık bağlanmıyor.

Aylık bağlanmasına esas teşkil eden engellilik oranı değişen kişilerin aylıklarının yeni durumlarına göre yeniden saptanması gerekiyor. Engellilik oranı yüzde 40’ın altına düşen kişiler ile 255,12 TL’den fazla gelir elde etmeye başlayan kişilerin aylıklarının kesilmesi gerekiyor.

Sağlık yardımı

18 yaşından küçük engelliler, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60/c/3 maddesi kapsamında yani “2022 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler” çerçevesinde genel sağlık sigortasından yararlandırılıyor. Bu engellilerin bakımı amacıyla ikinci fıkraya göre aylık bağlanacak kişilerden genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar ise yine aynı Kanunun 60/c/1 maddesi kapsamında “Aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan kişi” kapsamında GSS’li kabul ediliyor.

Yetim aylığı ile bakıma muhtaç engelli aylığının çakışma hali

Başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli sıfatıyla aylık almaya hak kazanacak şekilde en az %70 oranında engelli olduğunu belgeleyen ve herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yetim olarak aylık veya gelir almakta olan çocuklardan bu kurumlardan aldıkları aylık veya gelir toplamı tutarları, bu kapsamda ödenebilecek tutardan daha az olanlara; aradaki fark SGK tarafından ödeniyor.

 

Kaynak:Şevket Tezel/27.03.2014

Bir önceki yazımız olan İşsizlik Sigortası ödemesi asgari ücrete göre en az yüzde 40 en fazla yüzde 80 olabilir… başlıklı makalemizde ali tezel, işkur ve işsizlik parası hakkında bilgiler verilmektedir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

ZİYARETÇİ SORULARI

Henüz Soru Sorulmamış. İlk soruyu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

SORU SORUN