Tazminat

Tazminat: Tazminat deyince aklımıza ilk gelen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gelir . Fakat aşağıdaki yazımızda da Görüldüğü üzere talep edebileceğimiz  9 tazminat çeşidi vardır.  Şimdi  birini aldık dokuzu kaldı demeyin ,  bu tazminatların neler olduğunu çoğu işçi ve işverenler tarafından bilinmemektedir.  Aşağıdaki Yazımızda  Kısaca  tanımları yapılmıştır, Bazı şartlarda bu tazminatların üçünü birden alma imkanınız  olmakla birlikte  bazıları için mahkeme yoluyla alma imkanı var.

 

Tazminat çeşitleri: Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı,  İş Güvencesi Tazminatı, Kötü niyet Tazminatı ,Sendikal Tazminat, Ayrımcılık Tazminatı, Askerlikten Doğan Tazminat, Maluliyetten Doğan Tazminat, Cezai Şart Ve Cezai Şartı Aşan Zararım Tazminatı,

 

Kıdem tazminatı: kıdem tazminatı müessesesine düzenleyen 1475 sayılı iş kanunu’nun en son 4447 sayılı kanunla değişik 14 maddesine göre kıdem tazminatı iş kanunu’na tabi asgari bir yıl çalışma süresini dolduran işçinin iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle son bulması halinde işveren tarafından kendisine ya da ölümü halinde mirasçıların ödenen ve miktarı işçinin çalışma süresi ve ücretine göre saptanan paradır.

 

İhbar tazminatı:  iş kanuna göre ihbar tazminatı belirsiz süreli iş sözleşmesinin kanunda öngörülen bildirim sürelerine uymaksızın feshedilmesi halinde iş sözleşmesini fesheden tarafın bildirim süresine ilişkin ücret tutarında karşı tarafa ödemek zorunda olduğu tazminat tır.   ihbar tazminatı bildirim sürelerine uyulmadan yapılan feshe başka bir deyişle huzursuz sese maruz kalan işçi veya işverenin hiçbir zararı olmasa dahi almaya hak kazandığı tazminat tır.

 

İş güvencesi tazminatı: iş kanunu hükümlerine göre hakkında işe iade kararı verilen işçinin başvurusu üzerine 1 aylık süre için de onu işe başlatmayan işverenin işçiye ödemek zorunda olduğu en az 4 en çok 8 aylık tutarının dahaki tazminatı denir.

 

Kötü niyet tazminatı:  belirsiz süreli iş sözleşmesinin taraflarca herhangi bir neden göstermeksizin bildirimli fesih yoluyla bildirim süresinin sonunda veya bildirim süresine ilişkin ücretin peşin ödenmesi suretiyle bildirimin yapıldığı anda her zaman sona erdirilmesi mümkündür,  herhangi bir neden gösterilmeye gerek yoksa da herhangi bir  bildirimli fesih hakkının da medeni kanunun 2. maddesi uyarınca dürüstlük ve objektif  iyi niyet kurallarına uygun biçimde kullanılması gerekir.

 

aksi takdirde fesih hakkının kötüye kullanılmış olduğundan söz edilir.  kötü niyet  tazminatı işveren tarafından fesih hakkının kötüye kullanılması halinde işçiye ödenecek olan ihbar tazminatının üç katı tutarında tazminat tır.

 

Sendikal tazminat: sendika özgürlüğü çalışanlar açısından ne derece önemli ise bu özgürlüğün korunması da o derece önemlidir bu özgürlüğü korumak amacıyla getirilen güvence özgürlüğün zedelenmesini önlemek ve bu özgürlük sahiplerinin karşılaşacağı zararı önlemek amacı taşır , sendikal tazminat sendikal faaliyetleri nedeniyle sözleşmesi fes edilmiş veya farklı bir muameleye tabi tutulmuş işçiye 6356 sayılı sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanunu 25. maddesi uyarınca tanınmış kötü niyet tazminatının özel bir şekli olan bir tazminat hakkıdır.

sendikal ayrımcılık nedeniyle hükmedilen sendikal tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından daha az bir tutar olamaz.

 

Ayrımcılık tazminatı:  iş kanunu’nda hükme bağlanan eşit davranma ilkesi esaslarına göre iş ilişkisinde dil ırk cinsiyet siyasal düşünce felsefi inanç din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz,  söz konusu hükme göre işveren esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmi süreli çalışan işçiye , belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz , işveren biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça bir işçiye iş sözleşmelerinin yapılmasında şartlarının oluşturulmasında uygulanmasında ve sona ermesinde cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz,  aynı veya eşit değerde bir işçinin cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret  kararlaştırılması işçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması daha düşük bir ücret uygulanmasını haklı kılmaz.

Ayrımcılık tazminatı işçinin gerek iş ilişkisi süresince ve gerekse değil iş ilişkisinin sona ermesi sırasında kendisine eşit davranma borcuna aykırı davranması durumunda talep edilebileceği 4 aya kadar ücret tutarında bir tazminat tır.

 

Askerlikten doğan tazminat:  İş kanununa göre herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak 2 ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işlerine veya benzeri işlerde boş yerler varsa derhal yoksa boşalacak ilk işe başka istediklerini tercih ederek ve o andaki şartlarla işe almak zorundadır.

İşveren tarafından askerlik nedeniyle işten ayrılan   kişiyi  tekrar işe almaz ise ödemesi gereken 3 aylık ücret tutarında bir tazminat kazanır

 

Maluliyetten doğan tazminat:  iş kanununa göre bir iş yerimden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski iş yerine tekrar işe alınmalarını istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek o andaki şartlarla işe almak zorundadır bu kişiler eğer işi alınmazlar ise 6 aylık ücret tutarında bir tazminat hak kazanırlar.

 

Cezai şart ve cezai şartı Aşan zararın tazmini: Cezai şart iş sözleşmesi tarafından birinin sözleşmede belirtilen borçların yerine getirir getirmemesi durumunda maruz kalacağı bir tür yaptırımdır cezai şart mevcut iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasını güvence altına almak gerek işçi ve gerekse de işverenin fesih hakkını sınırlandırmak için öngörülen özünde teminat düzenlenmesi niteliğinde olan ancak ceza ve tazminat niteliği de taşıyan bir uygulamadır.

Yargıtay da ceza inşaatı iş sözleşmesinin kararlaştırılan sürede den önce ve haksız yere fesih edilmesi durumunda taraflardan birinin diğerine ödeyeceğin tutar biçiminde tanımlayan yaklaşımlar kabul görmektedir.

 

Mustafa Bayraktaroğlu

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Bir önceki yazımız olan Sgk'dan İşyeri Şifresi Nasıl Alınır başlıklı makalemizde e bildirge internet, e bildirge şifre alma ve e sgk bildirge hakkında bilgiler verilmektedir.


tıkla sorunu sor


Emeklilik Hesaplatma , Borç Sorgulama, Diğer Sorularınız  İçin  SGK Uzmanlarımızı Arayabilirsiniz 0888 233 0 233 


ZİYARETÇİ SORULARI

Henüz Soru Sorulmamış. İlk soruyu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

SORU SOR 0888 233 0 233