Ev Hanımlarının Yurt Dışı Borçlanması

 

EV HANIMLARININ YURT DIŞI BORÇLANMASI NEDİR KİMLER YURT DIŞI BORÇLANMASI YAPABİLİR NASIL EMEKLİ MAAŞI ALABİLİRLER?

Bu yazımızda Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın yurt dışı borçlanması ile ilgili bazı konularda açıklık getirmeye çalışacağız.             Özellikle yurtdışında eşlerin yanında çalışmadan ev hanımı olarak bulunan vatandaşlarımızın, Bağ-Kur’a yaptıkları veya yapacakları hizmet borçlanmaları yazımızın temelini oluşturacak.

Yurtdışı borçlanması 22 Mayıs 1985 tarihinde 3201 sayılı “Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” çerçevesinde yürütülmektedir. Bu Kanunun amacı, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın yurda dönüşlerinde sosyal güvenliklerinin sağlanmasıdır.

Yurtdışı borçlanması 3201 sayılı Kanundan önce ilk olarak 1978 yılında 2147 sayılı Kanun ile uygulanmaya başlanmıştır. Ve daha sonra bu güncellenerek 3201 sayılı Kanun çıkarılmıştır.

Hemen belirtelim ki, 2147 sayılı Kanuna göre borçlanma yapıp emekli olan vatandaşlarımız çalışmadıkları sürece kesin dönüş yapmadan aylık almaya devam edebilirler.

Kimler borçlanabilir?

3201 sayılı Kanunun 1’inci maddesinde kimlerin borçlanma yapabileceği belirtilmiştir. Buna göre;

“18 yaşını doldurmuş, yabancı ülkede çalışmış veya ev kadını olarak bulunmuş Türk vatandaşları yurtdışı borçlanması yapabilirler.”

Burada 3 unsur öne çıkmaktadır

  • Türk vatandaşı olmaları gerekir. Türk vatandaşlığından çıktıktan sonra borçlanma yapabilmeleri mümkün değidir.

2-Yurtdışında ev kadını olarak veya çalışan olarak geçen sürenin tamamı borçlanılabileceği gibi, bu sürenin bir kısmı da borçlanılabilir. Yurtdışı borçlanması yapılabilmesi için yurtdışında çalışarak  geçen sürelerin  belgelendirilmesi gerekmektedir.

3-18 yaşını doldurmuş olmak

Borçlanma için kesin dönüş yok

Bilindiği üzere, Kanunun ilk uygulama biçiminde yurtdışı hizmet borçlanması yapacak olan vatandaşlarımızın mutlaka yurda kesin dönüş yapmaları ve kesin dönüş tarihinden itibaren iki yıl içinde borçlanma talebinde bulunmaları gerekiyordu.

2003 yılında yapılan değişiklikten sonra yurtdışı hizmet borçlanması için hem yurda kesin dönüş şartı, hem de iki yıl içinde borçlanma yapılması zorunluluğu kaldırıldı. Bugün için yurtdışında bulunan vatandaşlarımız yurda kesin dönüş yapmadan çalıştıkları süreleri,  ev kadınları ise yurtdışında ev kadını olarak geçen süreleri borçlanıp hizmet kazanabilirler.

Diğer yandan yurda kesin dönüş yapmış olan veya yapacak olan vatandaşlarımız ise kesin dönüş tarihinden sonra istedikleri zaman yurtdışı hizmet borçlanması yapabilirler. Daha önceden kesin dönüş yaptığı halde bugüne kadar borçlanma yapmamış olan vatandaşlarımız süreye bağlı olmaksızın hizmet borçlanması yapabilirler.

Emeklilik için kesin dönüş şart

Yurtdışı hizmet borçlanmasını düzenleyen ve halen yürürlükte bulunan 3201 sayılı Kanunun 6’ıncı maddesinde emeklilik için gerekli olan şartlar şu şekilde sırlanmıştır:

-Yurda kesin dönülmüş olması,

-Tahakkuk ettirilen döviz borcunun tamamının ödenmiş olması,

– Döviz borcunun tamamının ödenmesinden sonra yazılı istekte bulunulması,

Şarttır.

Yukarıdaki şartları yerine getirenlerden tahsise hak kazananların aylıkları, yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlatılmak üzere ilgili sosyal güvenlik kurumu kanunu hükümlerine göre bağlanır.

Görüldüğü gibi yurtdışı hizmet borçlanması yapan bir vatandaşımızın borçlanmanın şekli ve türü ne olursa olsun emekli olabilmesi için kesin olarak yurda dönüş yapmış olması gerekir.

Bu durum yurtdışında geçen çalışmaları nedeniyle SSK’ya hizmet borçlanması yapan vatandaşlarımız için geçerliği olduğu gibi, yurtdışında ev kadını olarak geçen süreleri Bağ-Kur’a borçlanarak emekli olan vatandaşlarımız için de geçerlidir.

Sigortalının nerede ikamet ettiğini tespit etmek için kurum tarafından imzalatılan beyan ve taahhütname ile  yurda kesin dönüş yaptığı evrakı alınır. Ancak eyan ve taahhütnamesi imzalayan vatandaşlarımız yurtdışında ikamet etmeye devam ediyorlarsa, ve bu anlaşılırsa aylıkları kesilir. İşsizlik yardımı almasalar, çalışmasalar veya sosyal yardım almasalar dahi aylıkları kesilir.

Bulunduğu ülkede ikametini kapatıp, Türkiye’de ikamet eden, arada bir yurtdışında bulunan vatandaşlarımız için herhangi bir sorun yoktur.

BORÇLANILACAK SÜRELERİN BELGELENDİRİLMESİ 

1-      Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Akdedilen Ülkelerde Geçen Sürelere Ait Belgeler

Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerde geçen sigortalılık veya işsizlik sürelerinin borçlanılabilmesi için;

  1. a)Çalışılan ülkede bağlı bulunulan sigorta merciinden alınacak hizmet cetveli veya sigorta kartlarından,
  2. b) Sigortalıların çalıştıkları işyerlerinin resmi kuruluşlara ait olması veya resmi kuruluşlarca yada kamu kurumu olarak kabul edilen kuruluşlarca düzenlenmesi halinde, belgelerin ayrıca tasdikine gerek kalmaksızın; çalışılan ülkede işyerinin ait olduğu belediyelerce düzenlenmiş hizmet belgeleri, vergi dairelerince çalışılan sürelere ilişkin düzenlenmiş belgeler, iş bulma kurumlarınca işsizlikte geçen sürelere ilişkin verilen belgeler, ilgili meslek kuruluşları veya birliklerince veya diğer resmi kuruluşlarca verilen hizmet belgelerinden,
  3. c)Yurtdışında kendi adına ve hesabına çalışanların bağlı oldukları vergi dairesi, ilgili meslek kuruluşu veya birliklerince verilen hizmet belgesinden,

ç) Bulunulan ülkelerdeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgelerinden,

durumlarına uygun olan belgenin Kuruma ibraz edilmesi gerekir.

2-      Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Akdedilmemiş Ülkelerde Geçen Sürelere Ait Belgeler

Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde geçen sigortalılık veya işsizlik sürelerinin borçlanılabilmesi için;

  1. a)Bulunulan ülkelerdeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgelerinden,
  2. b)Yurtdışında çalıştıkları işyerlerinden alacakları hizmet sürelerini gösterir bonservisleri ile birlikte pasaportlarında bulunan çalışma izinlerinin tercümelerinden,
  3. c)Gemi adamları, çalıştıkları geminin bayrağını taşıdıkları ülkelerde bulunan Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerinden alacakları ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgelerini veya işyerlerinden alacakları sigortalılık sürelerini gösterir bonservisleri ile gemilerde çalıştıklarını gösterir belgelerde kayıtlı bulunan çalışma izinlerinin tercümeleri yada pasaportlarında çalışma süreleri ile örtüşen giriş-çıkış tarihlerini gösterir sayfaların örneklerinden,

durumlarına uygun olan belgenin Kuruma ibraz edilmesi gerekir.

3- Ev Kadını Olarak Geçen Sürelere Ait Belgeler

Ev kadını olarak geçen süreler, ev kadınlarının yurtdışında oturduklarına dair alacakları ikamet belgesinin;

  1. a)Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca veya yurtdışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,
  2. b)Çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik veya ataşeliğinin bulunduğu Türk temsilciliklerince ikamet belgesine istinaden düzenlenecek belgeden,
  3. c)Yukarıdaki (a) ve (b) de belirtilen ikamet belgesi temin edilemiyorsa yurtdışına çıkış ve yurda giriş tarihlerinin, fotoğraf ve künye bilgilerinin bulunduğu pasaport sayfalarının fotokopisi yada emniyet müdürlüklerinden alacakları yurda giriş-çıkış çizelgesinden,    biri ile belgelenmesi gerekir.

Bir önceki yazımız olan Hizmet Borçlanmalarının Emeklilik Hesabına Etkisi başlıklı makalemizde hizmet borçlanması, hizmet borçlanması nedir ve hizmet borçlanması sorgulama hakkında bilgiler verilmektedir.


tıkla sorunu sor


Emeklilik Hesaplatma , Borç Sorgulama, Diğer Sorularınız  İçin  SGK Uzmanlarımızı Arayabilirsiniz 0888 233 0 233 


ZİYARETÇİ SORULARI

Henüz Soru Sorulmamış. İlk soruyu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

SORU SOR 0888 233 0 233