Engellilerin Emekliliği

ENGELLİLERİN EMEKLİLİĞİNDE 2014 DEĞERLENDİRİN BU HAKSIZLIĞA SON VERİN

Ekim 2008 yılı 5510 SS ve GSS Kanunu açısından miat sayılmaktadır.

Eğrisi ile doğrusu ile kanun 6’ıncı yılına yaklaşmaktadır. Bazı Kanundan doğan yorum hataları için Tebliğ , yönetmelik ve genelgeler ile düzenlemeler,sigortalıyı sıkıntıya sokan kanun maddeleri yeniden ele alınarak eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır.

EKİM 2008 SONRASI ENGELİLİĞİNDEN DOLAYI TESCİL OLAN SİGORTALILAR

Kanuna tabi sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün % 60’ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilen sigortalı bu hastalık veya engeli sebebiyle malullük aylığından yararlanamaz.

Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce 5510 sayılı Kanunun 25. maddesinin ikinci fıkrasına göre malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya engeli  bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalılara, yaşları ne olursa olsun en az ;

  • 15  yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3960 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığı bağlanacaktır.

Ancak, 4/1-(a) sigortalıları için Kanunun geçici 6. maddesinin yedinci fıkrasının (c) bendinde 3960 gün sayısı kademelendirilirken, 4/1-(b) sigortalıları yönünden ilk defa getirilen bu düzenleme, 2008/Ekim ayı başından sonra tahsis talebinde bulunan sigortalılar için hemen uygulanacaktır.

Diğer taraftan, Kanunun 28. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce 25. maddenin ikinci fıkrasına göre malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya özrü bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalıların çalışma gücü kayıp oranları ;

  • % 60 ve üzerinde olduğundan bunlar için Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kurulundan yeni bir derecelendirme istenmeyecektir.

15 Yıl Sigortalılık Süresi %60 ve üzerinde işe girmeden önce engelli ise 3960 gün ile emekli olacaktır.

Kanun yayınlandığı tarihten itibaren geçiş süreleri de belirlenmişti.Bu sürede 01.01.2011 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlar için 15 yıl 3960 güne endekslendi.

 

2014 YILI İÇİN GEÇİŞ SÜRESİ

Çalışma gücündeki kayıp oranı % 60’dan az olanlar

Çalışma gücü kayıp oranlarının % 60’ın altında olması nedeniyle malul sayılmayan sigortalılardan, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce veya sonra çalışma gücü kayıp oranının % 60’ın altında olduğu tespit edilenlere, 5510 sayılı Kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrasında yine belirli bir sigortalılık süresi ve prim gün sayısı koşullarını yerine getirmeleri halinde yaşlılık sigortasından aylık bağlanması öngörülmüştür.

Buna göre; SGK’ca  yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının;

a) % 50 ila % 59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4320 gün,

b) % 40 ila % 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4680 gün,

malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla herhangi bir yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanacaktır.

5510/28. madde beşinci fıkra ve geçici altıncı madde yedinci fıkra (d) ve (e) bentlerine göre çalışma gücü kaybı oranı % 60’ın altında olanlar

(4/1-(a) sigortalıları için)

Sigortalılık süresinin başlangıcı

Çalışma gücü kayıp oranı

% 50- % 59

% 40- % 49

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

01.01.2014 – 31.12.2014

16

4300

18

4680

01.01.2015’den sonra

16

4320

18

4680

 

Burada bu yıl ilk defa engellinin sigortalılık başlangıcına göre 20 günlük bir avantaj verilmiştir.

EKİM 2008 ÖNCESİ ENGELLİ SİGORTALI

Engelli nedeniyle vergi indiriminden yararlananlar

5510 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin iki ve üçüncü fıkraları ile sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların, 506 sayılı Kanunda öngörülen aylığa hak kazanma koşulları korunmuştur.

Kademeli geçiş ile sistem ağırlaştırıldı.

– 06.08.2003 tarihinden önce sigortalı olup bu tarihte en az 12 yıl ve daha fazla sigortalılık süresi olanlara 15 yıl 3600 gün,

– 06.08.2003 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlardan sakatlık derecesi;

Birinci derecede sakatlığı  (% 80 – % 100 arasında) olanlara en az 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 gün,

İkinci derecede sakatlığı (% 60 – % 79 arasında) olanlara en az 18 yıl sigortalılık süresi ve en az 4000 gün,

Üçüncü derecede sakatlığı (% 40 – % 59 arasında) olanlara en az 20 yıl sigortalılık süresi ve en az 4400 gün,

şartlarıyla yaşlılık aylığı bağlanacaktır.

 

06.08.2003 tarihinden önce sigortalı olup bu tarihte 12 yıldan daha az sigortalılık süresi bulunanlar ise 506 sayılı Kanunun geçici 87. maddesindeki kademeli geçiş sürecindeki şartları yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığına hak kazanacaklardır.

 

 

06.08.2003 tarihindeki sigortalılık süresi/başlangıcı

I. Derece sakat

II. Derece sakat

III. Derece sakat

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

12 yıldan Fazla 06.08.1991’den önce

15 yıl

3600

15 yıl

3600

15 yıl

3600

9 yıl – 12 yıl 07.08.1991- 06.08.1994

15 yıl

3600

15 yıl 8 ay

3680

16 yıl

3760

6 yıl – 9 yıl 07.08.1994 – 06.08.1997

15 yıl

3600

16 yıl 4 ay

3760

17 yıl

3920

3 yıl – 6 yıl 07.08.1997 – 06.08.2000

15 yıl

3600

17 yıl

3840

18 yıl

4080

0 yıl – 3 yıl 07.08.2000 – 06.08.2003

15 yıl

3600

17 yıl 8 ay

3920

19 yıl

4240

06.08.2003 tarihinden sonra

15 yıl

3600

18 yıl

4000

20 yıl

4400

5510 sayılı Kanunun Geçici 10. maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların sevk ve kontrol muayene işlemleri mülga 506 sayılı Kanun uygulamasında olduğu şekilde yapılmaya devam edilecektir.

Oysa 06/08/2003 tarihinden önce en basit emekli şekli olan engelliler için maliyeden alınan engellilere esas sakatlık vergi indirimi şartı ile 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün yetiyordu.

Reform söylemi ile tıpkı sağlam kişiler ile aynı kefeye konularak onlarda kademelendirildi.

 

KANUNU HAZIRLAYANLARIN HATASI

1/10/2008 öncesi sigorta girişi olan engelliler için 3 kademe de belirlenen emeklilik koşulu ,1/10/2008 sonrası için iki kademe olarak uygulanmıştır.

Fakat 1/10/2008 sonrası engelli için emeklilik koşulları  1/10/2008 öncesine göre daha avantajlı olurken eski engelliler için şartları ağırlaştırılmıştır.

Örneğin:

Ekim 2008 ilk defa sigortalı olan Engelli Aşağıdaki Tabloda Yer Verilmiştir;

5510/28. madde beşinci fıkra ve geçici altıncı madde yedinci fıkra (d) ve (e) bentlerine göre çalışma gücü kaybı oranı % 60’ın altında olanlar

(4/1-(a) sigortalıları için)

Sigortalılık süresinin başlangıcı

Çalışma gücü kayıp oranı

% 50- % 59

% 40- % 49

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

–.10.2008 – 31.12.2008

16

3700

18

4100

 

Eylül 2008’de Sigortalı Olan Engelli İçin Aşağıdaki Tabloda Yer Verilmiştir;

06.08.2003 tarihindeki sigortalılık süresi/başlangıcı

I. Derece sakat

II. Derece sakat

III. Derece sakat

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

06.08.2003 -30.09.2008 tarihine kadar

15 yıl

3600

18 yıl

4000

20 yıl

4400

 

Tabloları karşılaştırdığınızda;

Böylecene 1 gün önce işe  giren 4 yıl geç emekli olur mantığı ile karşı karşıya kalıyor.

Tüm uyumsuzluklara karşı bu mantık hatasının düzeltilmesi ve engellilerin haklarının iadesi gerekmez mi?

VEDAT İLKİ

vedat.uzman@gmail.com

Bir önceki yazımız olan İşsizlik Sigortası ödemesi asgari ücrete göre en az yüzde 40 en fazla yüzde 80 olabilir… başlıklı makalemizde ali tezel, işkur ve işsizlik parası hakkında bilgiler verilmektedir.

tıkla sorunu sor


Emeklilik Hesaplatma , Borç Sorgulama, Diğer Sorularınız  İçin  SGK Uzmanlarımızı Arayabilirsiniz 0888 233 0 233 


ZİYARETÇİ SORULARI - 5 SORU
  1. Murat dedi ki:

    Selamünaleyküm
    Ismim murat Ben ýüzde 80%engelliyim ruh ve sinir hastasiyim almanyadann malulen emekliyim 65 yasina Kadar1979dogumluyum alman vatandasiyim mavi kartim var4veya 5 Sene calismisligim var 3veya4 senede issizkaldim
    Türkiyeden malülen emekliye cikabilirmiyim kac gün borclanmam lazim neler lazim kac Euro ödemem lazim

  2. Sevim sezgin dedi ki:

    Yasa maddesi geçici 506 sk 87/A
    Dan emekli oldum
    Maaşı 837 olarak geldi bir yanlışlık var birde devamlimi

    1. Sgk Uzmanı dedi ki:

      sgk ya maaşınınızın yeniden hesaplanması için dilekce yazabilirsiniz
      https://www.sskemekli.com/maasin-yeniden-hesaplanmasina-iliskin-ornek-dilekce.html

  3. ahmet üstün dedi ki:

    merhaba hocam ben 1968 dluyum 1999 kadar 1882 ssk 2000-2008 arası 260 gün ssk 2100 gün bagkur 2008 sonrası 1420 gün bakur ve 1720 gün ssk var %49 engelliyim bana ne kadar emekli maaşı bağlanır. ayrıca %40 ile %90 engelli çalışanın emekli maaşı arasında fark varmıdır. teşekkürler

    1. Sgk Uzmanı dedi ki:

      ilk işe giriş tarihinizi gün ay yıl olarak yazabilirseniz net bir hesaplama yapabiliriz.

SORU SOR 0888 233 0 233