Yurt Dışındaki Türk İşciler
Yurtdışındaki Türk İşciler - Norveç | Yurtdışındaki Türk İşciler - Norveç |
|
|
|
SORU-1: TÜRKİYE-NORVEÇ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİNİN VATANDAŞLARIMIZA SAĞLADIĞI OLANAKLAR NELERDİR? CEVAP-1: Türkiye Cumhuriyeti ile Norveç Krallığı arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesi ile;vatandaşlarımıza,
SORU-2: NORVEÇ’TE ÇALIŞAN VATANDAŞLARIMIZ ÖNCELİKLE NELERE DİKKAT ETMELİDİRLER? CEVAP-2: Norveç’te çalışmalarınızla ilgili olarak verilen SİGORTA KARTI, ÇALIŞMA BELGESİ ve DİĞER TÜM BELGELERİ saklayınız.
*NORVEÇ’TE bağlı olduğunuz Ulusal Sigorta İdaresine, veya *ANKARA’da Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na başvurunuz. ÖNEMLİ UYARI : YAZILI BAŞVURULARDA İSTEK VEYA SORUNUNUZU AÇIKÇA YAZARAK, VARSA NORVEÇ BELGELERİNİZİ EKLEYİNİZ. TÜRKİYE VE NORVEÇ SİGORTA SİCİL NUMARALARINIZI MUTLAKA BELİRTİNİZ. SORU-3: NORVEÇ’TE ÇALIŞMAKTA OLAN SİGORTALI İLE BERABERİNDE İKAMET EDEN AİLE BİREYLERİNDEN KİMLER SAĞLIK YARDIMLARINDAN YARARLANMAKTADIR? CEVAP-3: Hastalık ve Analık yardımları bakımından akit taraf vatandaşlarının diğer ülkede ikamet veya istihdam edilmeleri durumunda, bu ülke vatandaşlarına sağlanan yardımlardan yararlanmaları mümkündür. Ancak, primsiz sosyal güvenlik rejimi uygulanan ve yardımların yapılmasında ikamet koşulu öngören Norveç mevzuatına göre, Norveç’te çalışan vatandaşlarımızın Türkiye’de geçici ikametlerinde veya Norveç’te çalışan vatandaşlarımızın Türkiye’de ikamet eden aile bireylerinin veya Norveç’ten aylık alıp Türkiye’de ikamet eden kimselerin, hastalık ve analık yardımlarından yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. Ancak, Kurum Ücret Tarifesi üzerinden ücretli olarak muayene ve tedavilerini Kurumumuz tesislerinde yaptırmaları mümkün bulunmaktadır. SORU-4: NORVEÇ MEVZUATINA GÖRE MALÜLLÜK AYLIĞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-4: Norveç mevzuatına göre 16 ile 67 yaşları arasında olup, çalışma kapasitesi hastalık sakatlanma veya herhangi bir kusur nedeniyle sürekli olarak en az %50 oranında azalmış bulunan bir sigortalı, bu beklenmedik durumun meydana geldiği tarihe kadar en az 3 yıl süreyle aylık yardımlarına hak kazanacak şekilde sigortalı bulunması koşuluyla, bir malüliyet aylığına hak kazanır. SORU-5: TÜRK MEVZUATINA GÖRE (SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞINDAN) MALÜLLÜK AYLIĞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-5:
gerekmektedir. SORU-6: NORVEÇ MEVZUATINA GÖRE YAŞLILIK AYLIĞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-6: * Yaşlılık Aylığı Emeklilik yaşı 67 olarak belirlenmiştir. Ulusal Sigorta Sistemi bünyesinde erken emekliliğe ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Yaşlılık aylığı 70 yaşına kadar kısmen veya tamamen ertelenebilir. Norveç mevzuatına göre üç şekilde yaşlılık aylığı bağlanır.
SORU-7: TÜRK MEVZUATINA GÖRE (SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞINDAN) YAŞLILIK AYLIĞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-7: 23 Mayıs 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4759 sayılı Kanuna göre; A) 08.09.1999 tarihinden önce aşağıdaki 506 sayılı Kanunun 60. maddesinin A bendi hükümlerine göre aylığa hak kazananlar ile 08.09.1999 tarihinde sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkek sigortalılar ve sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadın sigortalılar ;
Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmiş olmak şartı ile yaşlılık sigortasından emekliliğe hak kazanırlar. B) 23.05.2002 tarihinde;
a)(A) bendi kapsamında olanlar hariç sigortalılık süresi 18 (dahil) yıldan fazla olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 40 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 23 (dahil) yıldan fazla olan erkekler, 25 yıllık sigortalılık süresini ve 44 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,
b)Sigortalılık süresi17 (dahil) yıldan fazla, 18 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 21 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 23 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,
c)Sigortalılık süresi16 (dahil) yıldan fazla, 17 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 42 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 20 yıl (dahil) dan fazla, 21 yıl 6 aydanaz olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 46 yaşını doldurmaları ve en az 5075 gün,
d)Sigortalılık süresi15 (dahil) yıldan fazla, 16 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 43 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 18 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 20 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 47 yaşını doldurmaları ve en az 5150 gün,
e)Sigortalılık süresi14 (dahil) yıldan fazla, 15 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 44 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 17 yıl (dahil) dan fazla, 18 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşını doldurmaları ve en az 5225 gün,
f)Sigortalılık süresi13 (dahil) yıldan fazla, 14 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 15 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 17 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 49 yaşını doldurmaları ve en az 5300 gün,
g)Sigortalılık süresi12 (dahil) yıldan fazla, 13 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 46 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 14 (dahil) yıldan fazla, 15 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 50 yaşını doldurmaları ve en az 5375 gün,
h)Sigortalılık süresi11 (dahil) yıldan fazla, 12 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 47 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 12 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 14 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 51 yaşını doldurmaları ve en az 5450 gün,
I)Sigortalılık süresi10 (dahil) yıldan fazla, 11 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 11 (dahil) yıldan fazla, 12 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 52 yaşını doldurmaları ve en az 5525 gün,
j)Sigortalılık süresi9 (dahil) yıldan fazla, 10 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 49 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 9 yıl 6 (dahil) dan fazla, 11 yıldan az olanerkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 53 yaşını doldurmaları ve en az 5600 gün,
k)Sigortalılık süresi8 (dahil) yıldan fazla, 9 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 50 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 8 (dahil) yıldan fazla, 9 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 54 yaşını doldurmaları ve en az 5675 gün,
l)Sigortalılık süresi7 (dahil) yıldan fazla, 8 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 51 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 6 yıl 6 ay(dahil) dan fazla,8 yıl dan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 55 yaşını doldurmaları ve en az 5750 gün,
m)Sigortalılık süresi6 (dahil) yıldan fazla, 7 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 52 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 5 (dahil) yıldan fazla, 6yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını doldurmaları ve en az 5825 gün,
n)Sigortalılık süresi5 (dahil) yıldan fazla, 6 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 53 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 3 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 5 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 57 yaşını doldurmaları ve en az 5900 gün,
o)Sigortalılık süresi4 (dahil) yıldan fazla, 5 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 54 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 2 yıl 8 ay 15 (dahil) gündenfazla, 3 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 58 yaşını doldurmaları ve en az 5975 gün,
p)Sigortalılık süresi3 (dahil) yıldan fazla, 4 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 55 yaşını doldurmaları ve en az 5975 gün,
r)Sigortalılık süresi2 yıl 8 ay 15(dahil) günden fazla, 3 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını doldurmaları ve en az 5975 gün,
Malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
C)a) 23.05.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.
b)23.05.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getirmeyenlerden bu şartları;
ba) 24.05. 2002 ile 23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise56 yaşını doldurmuş olmaları,
bb) 24.05. 2005 ile 23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise57 yaşını doldurmuş olmaları,
bc) 24.05. 2008 ile 23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise58 yaşını doldurmuş olmaları,
bd) 24.05. 2011tarihinden sonra yerine getiren kadınlarise 58,24.05.2011 ile 23.05.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkekler59 yaşını doldurmuş olmaları,
be) 24.05. 2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını doldurmuş olmaları,
Şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
SORU-8: NORVEÇ MEVZUATINA GÖRE DUL VE YETİM AYLIĞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-8:
Sözleşme Hükümleri çerçevesinde;
SORU-9: TÜRK MEVZUATINA GÖRE (SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞINDAN) DUL-YETİM AYLIĞI ALMA KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-9:
Ölen şahsın geride kalan hak sahibi kimselerine aylık bağlanır.
SORU-10: TÜRKİYE’DE VEYA NORVEÇ’TE GEÇEN SİGORTALILIK SÜRELERİ YETERLİ DEĞİL İSE HİZMET BİRLEŞTİRİLMESİ YAPILARAK KISMİ AYLIK BAĞLANABİLİR Mİ? CEVAP-10: Türkiye ve Norveç’te geçen sigortalılık süreleri aynı zamana rastlamamak koşuluyla birleştirilebilir. Her iki ülkede geçen sigortalılık süreleri birleştirilerek aylığa hak kazanılması halinde, birleşik hizmetler üzerinden aylığı bağlayan ülke mevzuatına göre geçen sigortalılık süreleri oranında kısmi aylık bağlanabilir. Ancak, Norveç vatandaşlarına kısmi aylık bağlanabilmesi için Türk mevzuatına göre en az 12 ay süre ile sigortalı olma koşulu bulunmaktadır. SORU-11: TÜRKİYE-NORVEÇ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİNE GÖRE HANGİ HİZMETLER BİRLEŞTİRİLEBİLİR? CEVAP-11: Norveç’te geçen hizmetlerle Türkiye’de;
Tabi olarak geçen hizmetler birleştirme kapsamındadır. SORU-12: AİLE (ÇOCUK PARASI) YARDIMLARINDAN YARARLANMANIN KOŞULLARI NELERDİR? CEVAP-12: Norveç'te sosyal güvenlik ikamet esasına dayandığından, aile yardımları, ikamet koşuluna bağlı olarak Norveç vatandaşlarına uygulanan şartlara göre yapılmaktadır. Dolayısıyla Norveç’te çalışan vatandaşlarımızın Türkiye’de ikamet eden aile bireylerinin aile yardımı ve çocuk parası almalarına imkan bulunmamaktadır. SORU-13: YURTDIŞINDA GEÇEN HİZMETLERİN BORÇLANILMASINA OLANAK SAĞLAYAN 3201 SAYILI KANUNUN AMACI NEDİR? CEVAP-13: 22.05.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3201 sayılı kanunla; vatandaşlarımızın yurtdışında geçen çalışma sürelerinin sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. SORU-14: 3201 SAYILI KANUNDAN KİMLER YARARLANABİLİR? CEVAP-14: 18 yaşından sonra, yurtdışında Türk vatandaşı olarak çalışma süresine sahip olan kişiler, kanundan yararlanabilirler. Yurtdışında,Türk vatandaşı olarak geçmeyen süreler borçlandırılmaz. SORU-15: YURTDIŞINDA ÇALIŞILMAYAN SÜRELER BORÇLANILABİLİR Mİ? CEVAP-15: Yurtdışındaki çalışma süreleri arasında veya sonunda her birinde 1 yıla kadar olan işsizlik süreleri (çalışılmayan süreler) ile ev kadını olarak geçen süreler de borçlanılabilir. SORU-16: YURTDIŞINDA GEÇEN HİZMETLERİN NE KADARI BORÇLANILABİLİR? CEVAP-16: Yurtdışındaki hizmetlerin borçlanılması isteğe bağlı olduğundan, vatandaşlarımız çalışma sürelerinin tamamını veya istedikleri kadarını borçlanabilirler. SORU-17: BORÇLANILACAK HİZMETLERİN BELGELENMESİ ZORUNLU MUDUR? CEVAP-17: Yurtdışı çalışmalarını borçlanmak isteyen vatandaşlarımız, borçlanacakları süreleri belgelemek zorundadırlar. SORU-18: BORÇLANMAK İÇİN BAŞVURULACAK KURULUŞLAR? CEVAP-18: A-Halen Yurtdışında bulunanlar; a)Yurtdışına çıkmadan önce Türkiye’de herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması olmayanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığına,
b)Yurtdışına çıkmadan önce Türkiye’de son defa prim, kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşuna,
c)Ev kadınları Bağ-Kur’a
B-Türkiye’ye Döndükten Sonra Yurtdışında Geçen HizmetleriniBorçlanmak İsteyenler, a)Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmayanlar, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığına,
b)Müracaat tarihinde çalışmakta olanlar tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
c)Başvuru tarihinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmamakla birlikte Türkiye’ ye döndükleri tarihten sonraki çalışmalarından dolayı son defa tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
d)Hizmetlerinden bir kısmını yurtdışında iken borçlananlardan kalan hizmetlerini Türkiye’ ye döndükten sonra borçlanmak isteyenler ilk borçlanmayı yapan sosyal güvenlik kuruluşuna,
e)Ev kadınları Bağ-Kur’a,
Sürelerinin bir kısmını çalışarak geçirmiş olan ev kadınları, ev kadını olarak geçen süreleri için Bağ-Kur’a, çalışılan süreleri içinde yukarıdaki (A) , (B) maddelerine göre durumlarına uygun düşen Sosyal Güvenlik Kuruluşuna, kendilerine veya hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış olanlar aylık almakta oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna, SORU-19: BORÇLANMA İÇİN BAŞVURU SÜRESİ VAR MIDIR? CEVAP-19: Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararının yayımlandığı tarihte (25.04.2003)yurtdışında çalışmakta olanlar ile daha sonra yurtdışında çalışacak olanlar yurtdışında iken ya da yurda döndükten sonra durumlarına uygun sosyal güvenlik kuruluşuna başvurarak borçlanabilirler,bunlardan müracaat süresi koşulu aranmaz.
25.04.2003 (dahil) ve daha sonraki bir tarihteki talebi esas alınarak sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük ya da yaşlılık sigortasından kısmi aylık bağlanmış olanlar ile bağlanacak olanlar da müracaat süresi aranmaksızın yurtdışı hizmet borçlanması yapabilirler.
Yurtdışında çalışırken 06.08.2003 (dahil) tarihinden sonra ölenlerin haksahipleri durumlarına uygun sosyal güvenlik kuruluşuna başvurarak borçlanabilirler.
06.08.2001 (dahil) – 05.08.2003 (dahil) tarihleri arasında ölenlerin haksahipleri ölüm tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde müracaat etmeleri koşulu ile yurtdışı hizmet borçlanması hakkından yararlanabilirler.
Yurtdışında çalışmakta iken ya da Türkiye’ ye döndükten sonra ölen sigortalıların hak sahipleri cevap 18 debelirtilen ve ölenin durumuna uygun sosyal güvenlik kuruluşuna, yazılı olarak müracaat ederek borçlanabilirler. SORU-20: BORÇLANMA İÇİN ÖDENECEK DÖVİZ NE KADARDIR? CEVAP-20: Şu anda borçlanılacak her gün için 3.5 ABD Doları alınmakta olup, söz konusu rakamın indirilmesi ve yükseltilmesi ile döviz cinsine Bakanlar Kurulu yetkilidir. SORU-21: BORÇ NE KADAR ZAMANDA ÖDENMELİDİR? CEVAP-21: Ödeme için herhangi bir süre bulunmamaktadır. Vatandaşlarımız tahakkuk ettirilen borçlarını istedikleri zaman ödeyebilirler. Ancak borç ödenmedikçe borçlandırılan süreler değerlendirilmeyeceği gibi, ödenecek günlük döviz miktarının değiştirilmesi halinde, ödenmeyen süreler için, değiştirilen günlük döviz miktarı geçerli olacaktır. SORU 22: TAM AYLIK ALANLAR BORÇLANABİLİR Mİ? CEVAP 22 : Türkiye'deki sosyal güvenlik kuruluşlarımızca; iç mevzuata göre aylık bağlananlarla, sosyal güvenlik sözleşmesi hükümleri uygulanarak tam aylık bağlananlar borçlanma yapamazlar. SORU-23: KISMİ AYLIK ALANLAR BORÇLANABİLİR Mİ? CEVAP-23: Türkiye-Norveç Sosyal Güvenlik Sözleşmesi uygulanarak kısmi aylık bağlanan vatandaşlarımız da, kısmi aylıklarını tam aylığa çıkarmak için borçlanma yapabilirler. SORU-24: BORÇLANILAN SÜRELERE GÖRE AYLIK BAĞLAMA ŞARTLARI NEDİR? CEVAP-24: 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılan sürelerin dikkate alınarak aylık bağlanabilmesi için;
şarttır. SORU-25: BORÇLANMA SÜRELERİ İLE BAĞLANAN AYLIK YURTDIŞINDA İKEN KESİLİR Mİ? CEVAP-25: 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılan süreler de dikkate alınarak bağlanan aylık, daha sonra yurtdışına çıkma veya yurtdışında bulunma sebebiyle kesilmez. Ancak, yurtdışında çalışmaya başlama halinde kesilir.
BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK KURUM VE KURULUŞLARIN ADRESLERİ
ADRES Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 06437 Sıhhiye - ANKARA/TÜRKİYE TELEFON: + 312458 73 03 + 312458 73 92 + 312458 79 18 FAX : 435 32 14
BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK KURUM VE KURULUŞLARIN ADRESLERİ
ADRES: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 06437 Sıhhiye – ANKARA/TÜRKİYE
TELEFON: 4302050 ( 40 HAT ) 4302090
FAX : 4353214 Kaynak:ssk.gov.tr
|
| < Önceki | Sonraki > |
|---|