Soru:

Yazınızdan anladığım kadarıyla prim ödemeden sağlık yardımı almam gerekiyor. Prim ödemeden yaralanmam için ne yapmam gerekiyor? Nereye başvurmalıyım? Daha detaylı bilgi verirseniz çok sevinirim.

Asuman Uysal

Cevap: Yeni yasanın yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 den itibaren 18 yaşını, orta öğrenimde 20 yüksek öğrenimde 25 yaşını dolduran çocuklar, anne ve babalarının sigortasından sağlık yardımı alamıyor. Genel sağlık sigortalısı olarak gelir durumuna göre prim ödeyerek sağlık yardımı alabiliyor. Aile içi kişi başına düşen ortalama aylık geliri asgari ücretin 1/3 ünden( yıl sonuna kadar geçerli asgari ücrete göre 212.90 YTL den)  az olanlar da, prim ödemeden sağlık yardımı alabiliyorlar.  Aile içi kişi başına düşen aylık gelir tutarı 212.90 YTL den az ise prim ödemeden sağlık yardımı alabilirsiniz.  Bunun için yapmanız gereken, bulunduğunuz yerdeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne başvurmanız gerekiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu sizi gelir tespiti yapılması için kaymakamlıktaki yeşil kart merkezine gönderecektir. Kaymakamlıktaki yeşil kart işlemlerini yapan birim, ailenizdeki kişi başına düşen aylık gelir tutarınızın asgari ücretin 1/ 3 ünden az olduğunu tespit edip, SGK ya bildirdiğinde, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü sisteme kaydınızı yapar ve prim ödemeden sağlık yardımı almaya başlarsınız.

Anneniz için SSK avantajlı ancak doğum borçlanması yapamaz

Soru: Annem 30 Aralık 1962 doğumlu. 5 Mart 1998 tarihinden bu yana SSK da isteğe bağlı sigortalı. 3645 gün prim ödemesi var. 1 Ekim 2008  den sonra isteğe bağlı sigorta, SSK dan  Bağ-Kura geçti. Bu geçişte Bağ-Kura herhangi bir kayıt gerekir mi? Çünkü  Kasım 2008 ve Aralık 2008 ay prim ödemelerini yine normal SSK numarası üzerinden yatırıyoruz. 

 Hakime Aşkın

2) Sosyal güvenlik kurumunun borçlanmayla ilgili tebliğine göre, doğum borçlanması yapabilmek için sigortalı bir işte çalışırken doğum nedeniyle işten ayrılma, doğum sonrası iki yıl süresince çalışmama ve bu durumu işverenden alınacak onaylı bir belge işle kanıtlama şartları aranıyor. Anneniz söz konusu şartları yerine getiremediğinden doğum borçlanması yapamaz.

3) Anneniz emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi. 2330 gün daha prim ödeyerek, 3645 gün olan prim ödemesini 5975 güne tamamlaması şartıyla, 54 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir. Ancak yeni yasanın yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 den itibaren isteğe bağlı prim  ödemeleri 4/b sigortasına(eski adıyla Bağ-Kura) sayıldığından, annenizin SSK dan emekli olabilmesi için, 2330 gün prim eksiğinin 1050 gününü(35 ay) isteğe bağlı ödedikten sonra kalan 1280 gününü, SSK lı olarak bir iş yerinde çalışarak ödemeli. SSK dan emekli olması avantajlı. Çünkü Bağ-Kurdan emekli olması için prim ödemesini 7200 güne tamamlaması gerekiyor.

Erken emeklilik için en az yüzde 40 özür gerekli

Soru: 1976 doğumluyum. 1996 da Bağ-Kur girişim var. Halen devam ediyor. Askerlik yapamadım. Yüzde 25 çürük raporum var. En erken ne zaman emekli olabilirim? SSK ya geçmemin bir faydası olabilir mi?

Resul

Cevap: Yeni yasanın yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 den itibaren Bağ-Kurlu özürlülere de erken emeklilik hakkı tanındı. Ancak bu haktan yararlanmak için en az yüzde 40 oranında özürlü olmak gerekiyor. Askerlikteki rapor emeklilik için geçerli değildir. En az yüzde 40 oranında özrünüz varsa, Bağ-Kurda özürlü hakkıyla emekli olmak için; 18 yıl sigortalılık süresi ve 4680 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemenizi 4680 güne tamamlamanız şartıyla, 2014 de 18 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

3600 günle 58 yaşını doldurmalısınız

Soru:18 Mart 1958 doğumluyum. 17 Ocak 1985 tarihinde Bağ-Kur sigortam başladı. 1 Temmuz 2002 den itibaren de SSK sigortam başladı. 1110 gün bağ-kur prim ödememi sigortaya aktardım. Şu anda isteğe bağlı prim ödemeye devam ediyorum. 3600 iş gününden emekli olmak istiyorum. Ne zaman emekli olup maaş alacağımın hesaplanmasını istiyorum.

Neriman Pehlivan

Cevap: SSK da kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmak için aranan 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarını sizin gibi, 24 Mayıs 2008 ile 23 Mayıs 2001 tarihleri arasında yerine getirenler, 58 yaşını doldurduğu tarihte emekli olabiliyor. 210 gün daha prim ödeyerek, 2280 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 18 Mart 2016 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Annenize aylık bağlanması için en az 900 gün prim gerek

Soru: 8 yıl önce babam vefat etti. 22 gün sigortası var. Birde askerlik dönemi sigorta süresi var. Annemin hiç sigortası yok. Anneme babamın üzerinden aylık bağlatmamız mümkün mü? Babamın SSK dökümüne baktığımız zaman 22 gün prim ödemesi var. Ancak, dosyasında iki kişinin adı daha var. Hiçbir şey anlamadık. Lütfen yardımlarınızı bekliyoruz.     

B. Çınar

Cevap: Babanızın ölüm tarihi itibariyle eski yasa hükümlerine tabi. Babanız gibi SSK sigortalısıyken vefat edenlerin eş ve çocuklarına ölüm aylığı(dul-yetim) bağlanabilmesi için sigortalının 5 yıl sigortalılık süresi ve 900 gün prim ödemesi bulunması gerekiyor. 900 günlük süre askerlik borçlanması ile tamamlanması da mümkün(yeni yasa kapsamında aylık bağlanacaklarda borçlanma yoluyla gün tamamlanamıyor). Ancak, babanızın 22 gün prim ödemesi olduğundan askerlik süresini borçlansa dahi prim ödemesini 900 güne tamamlayamadığından annenize dul aylığı bağlanmaz.

Ancak, babanızın dosyasında 1999/1 dönem için 60 gün, 1990/2 dönem içinde 120 gün iki değişik kişi adına toplam 180 gün prim ödemesi görünüyor. Muhtemelen bu kişilerin günleri kendi dosyalarına işlenecekken babanızın dosyasına işlenmiştir. Ancak yine de belli olmaz. Bu günler babanıza ait olabilirde.  Şayet bu günler babanıza aitse, askerlik süresini de borçlanarak annenize aylık bağlatabilirdiniz. Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak bu günlerin babanıza ait olup olmadığını araştırın. Şayet babanızın söz konusu işyerine girişi varsa, yani kuruma söz konusu işyerlerinden giriş bildirgesi gönderilmişse, babanızın günleri bildirilirken veya dosyasına işlenirken yanlışlıkta yapılmış olabilir.

Yaş haddi dolmadan emekli aylığı bağlanmaz

Sermin Dedemen

Cevap: Ne yeni yasada, ne de eski yasada, yaş haddinin doldurulması için beklenmesi gereken süreye toplu para ödeyerek emekli olma gibi bir usul yok. Emekli olmak için aranan prim şartını yerine getirmişseniz, emekli aylığınız ancak aranan yaş haddini doldurduğunuzda bağlanabilir.

Eşinizin 49 yaşını doldurması gerek

Hasan Demir

Cevap: 1 Haziran 2002 tarihi itibariyle 20 tam yıl prim ödeme süresini doldurmaya eşinizi gibi 10 tam yıldan fazla, 11 tam yıldan az kalanlar, emekli olmak için: 20 tam yıl prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabi bulunuyor. Eşiniz 1 Ekim 2012 ye kadar aralıksız prim ödeyerek prim ödemesini 20 tam yıla tamamlaması şartıyla,49 yaşınız dolduracağı 15 Ağustos 2023 tarihinde emekli olabilir.

25 yıllık süre dolduğunda emekli olabilirsiniz

Soru: 10 Temmuz 1953 doğumluyum. 1 Mart 1988 tarihinde Tarım Bağ-Kuru’na giriş yaptım. 1995’te SSK’ya geçtim. 20 yıllık sigortalılık sürem var ve 4953 iş günü prim ödedim. Bağ-Kur gün sayım 2640’tır. Ne zaman emekli olabilirim? Askerliği borçlanıp  ödersem olabilir miyim?

Recai OBALI

Cevap: SSK da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 422 gün daha prim ödeyerek 4953 gün olan prim ödemenizi 5375 güne tamamlamanız şartıyla, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 1 Mart 2013 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Askerlik sürenizi borçlanarak hemen emekli olamazsınız. Ancak, askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, başka prim ödemeseniz de 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 1 Temmuz 2011 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Ayrıca bundan sonra prim ödemeseniz ve askerlik sürenizi borçlanmasanız da,  59 yaşınızı dolduracağınız 10 Temmuz 2011 tarihinde kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmanızda mümkün.

49 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olursunuz

Soru: 15.11.1985 tarihinden bu yana prim borcumu yatırmaktayım 18 ay askerlik yaptım. Ama askerlik prim borcumu yatırmadım. 01.09.1966 doğumluyum. Ne zaman emekli olurum.

Şerif Özaslan

Cevap: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Ara boşluğunuz olmadığına göre emekli olmak için aranan prim şartını yerine getirdiğinizden, bundan sonra prim ödemeseniz de 49 yaşınızı dolduracağınız 1 Eylül 2015 tarihinde emekli olabilirsiniz. Askerlik sürenizi borçlanmanız, sadece prim gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihi değiştirmeyeceğinden borçlanmanıza gerek yok.