Soru: KEY ödemem emekli numarama yatmış. Alamadım. Dilekçe yazdım. Ancak şimdi ödenecek olan listede adım yok. KEY’ imi almam için ne yapmam gerekiyor? Nereye başvurmam gerekiyor?

Duygu BULUT

Cevap: Sizin gibi KEY ödemelerini alamayarak itiraz edenler için, en son yayımlanan listeden sonra, her üç ayda bir KEY ödeme listesi yayımlanacak. Son hak sahibi listesi 31 Mart 2011 tarihinde yayımlanması gerekiyor. Listeleri takip edin. Ancak, listede adınızın neden çıkmadığı için ilk listede itiraz ettiğiniz kuruma başvuru yaparak bilgi istemenizde bir sakınca yok. İlk ilan dönemi(21 Mart 2010 a kadar olan dönem) için KEY inize yüzde 10, sonraki ilan dönemleri(üçer aylık dönemler) içinde yüzde 1.25 oranında faiz tahakkuk ettirilmesi gerekiyor.

Arsa payı devrinde tapu harcı dairenin satış bedeli üstünden hesaplanıyor

Soru: Müteahhidin yeni başladığı inşaattan satın alınan dairenin arsa payı tapusu alırken, tapu harcı hangi değer üstünden ödenecek?  2002 de benzer bir daire alımında arsa payı değeri olan 8.000 TL üstünden harç ödenmişti. Aynı şekilde arsa payının değeri üstünden harç ödememiz mümkün mü?

KADİR

Cevap: Arsa payı değeri üstünden harç ödeme devri sona erdi.  492 sayılı Harçlar Kanunun 63 ncü maddesine yapılan ve 28 Şubat 2009 tarihinden itibaren yürürlüğe giren uygulamaya göre, kat irtifakı kurulup arsa payı tapusunun alıcıya devri işleminde, dairenin gerçek değeri üstünden binde 16.5 alıcı, binde 16.5 satıcı ayrı ayrı Tapu Harcı ödemek zorunda. Örneğin, müteahhitten temelden 300.000 TL ye alınan dairenin emlak vergi değeri 10.000 TL olan arsa payının tapu tescilinde, 300.000 TL olan dairenin gerçek satış değeri üstünden, 4.950 TL alıcı, 4.950 TL de satıcı Tapu Harcı ödeyecektir.  

Silinen prim borçları nedeniyle kaybedilen süreler tekrar kazanılabiliyor

Soru:1 Temmuz 1988'de Bağ-Kura kaydım var.1992 ye kadar prim ödedim. Ondan sonra bıraktım. 1 Mayıs 2008 den 28.03.2010'a kadar olan prim borcumu ödedim. Şuanda aylık primlerimi yatırıyorum. 1992 den 2008'e kadar aradaki olan borcumu ödeyemedim. Şuanda ödeme gücüm yok. Ne yapmam gerekiyor nasıl emekli olabilirim?

Ahmet SEYHAN/BURSA

Cevap: Bağ-Kura 30 Nisan 2008 tarihi itibariyle 5 yıldan fazla prim borcu olanların prim borçları, sigortalılıkları durdurularak silindi. Sizin de 1992 ile 1 Mayıs 2008 arasındaki prim borçlarınız silinmiş. Silinen primlere ilişkin süreler, sigortalılık süresi olarak değerlendirilmiyor. Ancak, silinen primler güncel tutarları üstünden ödenmesi halinde, sigortalılık süreleri tekrar kazanılabiliyor.  İleride ödeme gücünüz olduğunda prim borcunuzu ödeyerek günlerinizi tekrar kazanabilirsiniz. Emekli olmak için ya prim borcunuzu ödeyerek toplam prim ödemenizi 25 tam yıl tamamlayacak normal, ya da bundan sonra prim ödemenize devam ederek, prim ödemenizi 15 tam yıla tamamlayarak yaş haddinden emekli olacaksınız.  

Her duyduğunuza inanmayın yaş şartı kalkmadı

Soru: Tam emin olmadığım bir şey geldi kulağıma. Ama ne kadar doğru, yada yanlış bilemiyorum. Ve sizden yardım istiyorum. Duyduğuma göre, 1997 yılından önce işe girenlerde yaş sınırı aranmıyormuş. Böyle bir şey var mı? Benim işe giriş tarihim  1 Aralık 1982 dir. Böyle bir şey varsa emeklilik dilekçemi verebilir miyim? Bu konuda beni aydınlatırsanız, sevinirim.

Mustafa SARIBUĞDAY

Cevap: Duyduklarınıza inanmayın.  Son yıllarda emekli olmayı kolaylaştıracak değil, tam tersine zorlaştırılacak düzenlemeler yapılıyor. Bunun da en önemli nedeni Sosyal Güvenlik Kurumunun mali durumu. Bütçeden sosyal güvenlik sistemine aktarılan kaynak 55 milyar TL yi aşmış durumda. Emekli olmak için aranan yaş hadlerinde bir değişiklik yok. 8 Eylül 1976 dan önce sigortalı olan erkekler ile 8 Eylül 1981 den önce sigortalı olan kadınlarda emekli olurken taş haddi aranmıyor. Bunların dışındaki sigortalılar sigorta başlangıç tarihlerine göre değişen belli yaş hadlerini doldurmadan emekli olamıyorlar. Örneğin, siz emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5150 gün prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. 5150 gün prim ödemiş olmak şartıyla, 47 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 47 yaşınızı doldurmadan emeklilik dilekçesi veremezsiniz. Daha doğrususu emeklilik dilekçesi vermenize mani bir durum yok. Dilekçe verseniz de emekli olamazsınız.

Eşininiz yaşı beklerken prim ödemesi avantaj sağlamıyor

Soru: Eşim 21 Mayıs 1997 den itibaren İsteğe Bağlı Bağ-Kur sigortalısı oldu. 25 Temmuz 2006 tarihinde çıktı. Ve Bağ-Kura 9 yıl 2 ay prim ödedi.  4 Ağustos 2006 dan SSK lı olarak çalışmaya başladı.  1 Nisan 2010 terk etti. 3 yıl 7 ay SSK ya prim ödedi. Doğum tarihi 16 Haziran 1955 dir. Eşim 15 yılını primle tamamlarsa neyi etkiler? 57 yaşta mı? Yoksa 58 yaşında mı emekli olacak? Eşim SSK dan mı emekli olur?

Mehmet ARK

Cevap: Eşiniz primi ödenmiş son yedi yılda SSK ya fazla prim ödediğinden SSK şartlarıyla emekli olacak. SSK da yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme 58 yaş şartlarına tabi. Prim ödemesi yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemese de, 58 yaşını dolduracağı 16 Haziran 2013 tarihinde emekli olabilir. Eşinizin 58 yaşı beklerken prim ödemesine gerek yok. 15 yılını prim ödeyerek tamamlamasının sağladığı avantajda bulunmuyor.

Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz

Soru: 31 Temmuz 1975 doğumluğum. İlk sigorta girişim 15 Ekim 1991 tarihidir. Bugün itibari ile toplam 4624 gün prim karşılığı 166.187,04 TL ödenmiştir. Bu bilgilere göre şirketimden ne zaman kıdem tazminatı almaya hak kazanabilirim? Birde askerliği saydırırsam bu süre düşer mi?

Alpay ÇADIRARDIÇ

Cevap: Emekli olmak için süre, prim şartlarını yerine getirip yaş şartını yerine getirmeyenler, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılabilir. Yaş haddinden emekli olmak için aranan, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarını sağladığınızdan kıdem tazminatını alarak işinizden ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden “ kıdem tazminatı alabilir” yazılı alarak işverene ibraz etmektir. Askerlik borçlanmasının kıdem tazminatı almanıza bir katkısı olmaz. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır.

Kaynak:Posta Gazetesi