Soru: 19 Şubat 2003 tarihinden itibaren işçi olarak adıma SSK primi yatırılmaktadır. Daha önce 1994 yılında çıraklık sigortam var iken iş kazasına uğradım. Yüzde 15,2 oranında iş göremez raporum var. Malulen emekliyim. Acaba iş görmez raporumun olması erken emekli olmamı sağlar mı?

Yücel ÜNAL

Cevap: Özürlülere tanınan haktan yararlanarak erken emekli olmak için en az yüzde 40 oranında iş gücü kaybı gerekiyor. Maalesef yüzde 15.2 raporla erken emekli olamazsınız.

Anneniz doğum borçlanması yapabilirse 2010 da emekli olabilir

Soru: Annemin doğum tarihi 17 Mayıs 1954, ilk işe giriş tarihi 1 Ocak 1987 olup, toplam 2265 gün prim ödemesi var. Annemi isteğe bağlı yaptırdım. Fakat maddi durumumuzdan dolayı ara ara ödüyorum. Dosya kapanınca tekrar açtırıyorum. Ve yeni af yasasına göre gerideki borçlanmaları 24 aya bölerek 2 aydır ödüyorum. Annemin geriye dönük taksitlerini ödediğimde gün sayısı eklenecek mi? 1 Ekim de çıkan yasaya göre doğum borçlanması yaparak annem hemen emekli olabilir mi? Ne yapmam gerekir ki annemi en kısa zamanda nasıl emekli edebilirim? Ayrıca anneannemin maaşı var. Annem dul olduğu için bağlanabilir mi? Bağlanırsa anneannemin alacağı maaş eksik mi olur?

Gaffar DARAL

Cevap: Sosyal Güvenlik Kurumu doğum borçlanması için; doğum nedeniyle işten ayrılma veya işten ayrıldığı tarihten itibaren 300 gün içinde doğum yapma ve doğumdan sonra iki yıl süre ile sigortalı çalışmama şartı aranıyor. Ödemiş olduğunuz isteğe bağlı primler annenizin prim ödeme gün sayısına eklenir. Anneniz bu şartları taşıyorsa en fazla iki çocuk için borçlanma yaparak 1440 gün 4 yıl kazanabilir.  Şayet iki doğum için borçlanma yaparak 1440 gün kazanırsa, prim ödemesini 3705 güne çıkartır ve 56 yaşını dolduracağı 17 Mayıs 2010 tarihinde kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olabilir. Borçlanma yapamazsa, 1335 gün daha prim ödeyerek prim ödemesini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Ancak, 1 Ekim 2008 den itibaren isteğe bağlı olarak 41 aydan(1230 günden) fazla prim ödememesi gerekiyor. 1230 gün isteğe bağlı prim ödedikten sonra kalan gününü sigortalı bir işte çalışarak tamamlaması gerek. Aksi takdirde Bağ-Kur şartlarıyla emekli olmak zorunda kalabilir.  Anneanneniz kocasından yani annenizin babasından dul aylığı alıyorsa, başvuru yapması halinde, annenizde yetim aylığı alabilir. Annenize aylık bağlandığında anneannenizin aylığı yüzde 25 düşer.

Babanız prim ödemesini 15 tam yıla tamamlaması gerek

Soru: Babam 1936 doğumlu olup, 2008 yılında Bağ-Kur yapılandırmasından yararlanarak Şubat 2000 ayından itibaren Tarım Bağ-Kurlusu oldu. Tüm prim borçlarını ödedi. Ayrıca 24 ay askerlik borçlanmasının da yaptı. Acaba yaşı itibariyle malulen veya resen emekli olabilir mi?

Sadık ÇARKACI

Cevap: Yaş sorunu olmadığından babanızın emekli olabilmesi için prim ödemesini 15 tam yıla tamamlaması gerekiyor. Ara vermeden prim ödeyerek, prim ödemesini 15 tam yıla tamamlayacağı Şubat 2013 ayında yaş haddinden emekli olabilir. Malullen emekli olabilmesi için çalışma gücünün en az yüzde 60 şını kaybetmiş olması gerekiyor. Yüzde 60 rapor alabilirseniz malulen de emekli olabilir.

Kaynak:Posta Gazetesi