|
Sendikaların sarı yalanları (Ali Tezel-26.08.2008) |
|
|
 Türk-İş’e bağlı sendikalardan bazıları üyelerine-temsilcilerine gönderdiği metin ile ‘Sosyal Güvenlik Reformu emekli aylığı bağlama oranını (9000 günden sonrası için) artırıyor, bu nedenle emekli aylıkları düşmez, daha da artar’ diye sarı yalanlar gönderiyormuş.
Öte yandan yüzlerce-binlerce çalışan ‘1 EKİM 2008 gelmeden emekli olalım mı?’ diye soruyorlar. İşte birçok çalışanın kafasını kıpır kıpır eden sorulara ayrıntılı cevap verelim.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SS ve GSS) Kanunu şayet Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmezse 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe girecek ve birçok uygulamayı değiştirecek. Değiştirilecek ve emekli aylıklarının hesaplanmasına etki eden iki unsurdan birincisi “güncelleme katsayısı” diğeri de “aylık bağlama oranı”dır.
1- Emekli aylığını iki kriter belirler
Ne kadar emekli aylığı alacağımızı genel olarak iki kriter belli eder. bunlardan birincisi ortalama aylık kazancımız diğeri de bu aylık kazancın ne kadarının emekli aylığı olarak size verileceğini belli eden (ABO’dur) aylık bağlama oranıdır. Mesela aylık brüt geliriniz 3000 YTL ise ve ABO’nuz da yüzde 50 ise emekli aylığınız 1500 YTL’dir. Ortalama aylık kazanç şimdiki ve gelecek sisteme göre bütün yıllardaki kazançlarınızın ortalamasıdır.
2- Sistem değişmeseydi ne olurdu?
1 Ekim 2008 gününe SGK da sizin için ayda 1500 YTL emekli aylığı hesaplasa; siz de emekli olmayıp bir yıl daha çalışırsanız 2009 Ekim ayında emekli aylığınız yaklaşık 315 YTL artarak 1815 YTL’ye ulaşır. 1 Ekimde yeni sistem yürürlüğe girerse (büyüme oranının) gelişme hızının (GH’nin) yüzde 70’i olmayacaktır. Bu durumda 1 Ekim 2008 günü 1500 YTL emekli aylığı olan birisi bir yıl daha çalışırsa 2009 Ekim’inde emekli aylığı sadece 200 YTL artıp, 1700 YTL olacaktır.
A- Güncelleme Katsayısı
Geçmiş yıllardaki enflasyona uğramış kazançlarımızı bugünkü değerlere taşımamızı sağlar. Mesela 2008 yılında ayda 3000 YTL brüt kazancınız vardır ama geçen yıl daha az ve ondan önceki yıllarda da biraz daha az değil miydi? Mesela 2000 yılında 400 YTL, 2001 yılında 700 YTL olan aylık kazançları ortalamaya dahil ederken güncellememiz yani arttırmamız (bugüne getirmemiz) gerekir, güncelleme katsayısı işte bu işe yarar.
Şimdiki sisteme göre, geçmiş yıllara ait kazançlarımızın güncellenmesinde halen hem TÜFE’nin yüzde 100’ü hem de gelişme hızının (GH’nin) yüzde 100’ü dikkate alınmaktadır.
Yeni yasa sonrasında, 1.10.2008 gününden sonraki kazançlarımızın güncellenmesinde GH’nin yüzde 70’ini kesecek sadece yüzde 30’unu dikkate aldıracaktır. Yani geçmiş yıllara ait kazançlarımız bugüne taşınırken artık daha az olacaktır. Bu durumda da ortalama aylık kazancımız düşük olacağından daha az aylık almış olacağız. Yani emekli aylığını belirleyen birinci kriteri düşürecektir.
Öte yandan 1 Ekim 2008 baz günü için geçmiş çalışma yıllarımız için (kaç yılımız varsa) kısmi bir emekli aylığı hesaplanacak ve bu hesaplanacak aylık her yıl yeni getirilen ve içinde GH’nin yüzde 70’inin olmadığı eksik güncelleme katsayısı ile arttırılacak. Yani emekli aylıklarımız bugünkü sisteme göre hesaplanan aylıklarımız her yıl aşağıya çekilecektir. İşte hem geçmiş yıllara ait kazançların güncellenmesinde hem de geçmiş döneme ait kısmi emekli aylığımızın emeklilik gününe kadar artırılmasında kullanılan güncelleme katsayısındaki azalış olacaktır ve konu Anayasa Mahkemesi’ne taşınmış durumdadır.
B-Aylık Bağlama Oranı (ABO) sistemli olarak düşürülüyor
Şu an için emekli aylıkları iki sisteme göre belli edilmektedir. 31.12.1999 öncesi için ayrı sistem, 01.01.2000 günü ve sonrası için ayrı bir sistem vardır.
a- 2000 yılı öncesi dönem için ABO
Gösterge tablosundan emekli olan bir SSK’lının ilk 5000 günü için aylık bağlama oranı yüzde 60’dır ve 5000 günden sonraki her 240 gün için yüzde 1 artar. Örnek olsun diye hesaplarsak 9000 gün için yüzde 76’dır.
b- 2000-2007 dönemi için ABO
Toplam gün sayılarınızın,
İlk 3600 gün için yüzde 35,
3600 günden sonraki 5400 günün her 360 günü için yüzde 2
9000 günden sonraki her 360 gün için yüzde 1,5 olmak üzere,
9000 günü olan birisi için toplamda yüzde 65’tir.
c- Yeni getirilen ABO
5510 ile ABO hesaplaması her yıl yani prim ödeme gün sayınızın her 360 günü için yüzde 2 olmak üzere 9000 gün için yüzde 50 olacaktır.
d- Sendikaların kandırmacası
SendİkalarIn üyelerine gönderdiği metinde, şu anda 9000 günden sonra ABO’nuz yüzde 1,5’tur ama yeni gelen sistem ile her yıla 2 olacağından kazançlısınız deniyor ama doğru değil. Her dönemin emekli aylığı kendi döneminin ABO oranları ile çarpılacağından emekli aylığı yeni dönemde MUTLAKA düşecek. Çünkü, ABO 9000 gün için yüzde 50 olacağından daha düşük aylık bağlanacaktır. 9000 güne % 65 ABO oranına ulaşmak için yeni dönemde 9000 gün yerine 11700 güne ulaşmak gerekecektir.
3-Bir aylık emekli aylığı ile alınan ekmek sayısı düşecek
2020 yılına kadar her yıl yıllık enflasyon oranı yüzde 10 ve yıllık büyüme oranı (kalkınma hızı) da yüzde 10 olursa emekli aylıklarının şimdiki sistem ve yeni getirilecek sisteme göre değişimlerini gördünüz. Peki, aynı değişimler ekmek fiyatlarını nasıl artırır derseniz. Tabloya bakmanız yeterli. Öte yandan eski ve yeni duruma göre emekli aylığı ile kaç ekmek alınacağı da tabloda belli. Sosyal Güvenlik Reformu’nu yıllar itibarıyla emekçilerin cebinden alıp götüreceği aylık ekmek sayısı da en son sütunda gösteriliyor.
4- Emekli olursanız TÜFE kadar artacak
O halde 2008 Ekim’de emekli olalım mı diyenlere de emekli olunca emekli aylıklarınız sadece TÜFE kadar artacak daha fazla artmayacak bilgisini verebilirim. Yani emekli olduktan sonra emeklilerimize her altı ayda bir TÜFE (hem de gerçekleşen değil aldatmaca olan beklenen TÜFE) oranı kadar zam yapılmaktadır. Bu durumda Ekim 2008 de emekli olursanız, emekli aylığınız her yıl yüzde 10 artacaktır. Kısaca yeni getirilen sistem ister emekli olma çalış, isterse de emekli ol hep sizin için zarar demektir. Yani, Sosyal Güvenlik Reformu siz çalışanlar için aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık dedirtecek bir hale getirilmiştir.
5-Dua edin, Anayasa Mahkemesi iptal etsin
Yeni getirilen ve emekli aylıklarınızı REEL olarak azaltacak sistem yürürlüğe girerse yukarı tükürsen bıyık (çalışsan emekli aylıkları azalacak), aşağı tükürsen sakal (emekli olsan daha da az olacak) şeklini alacak demektir. Bu durumda, dua edip reformu Anayasa Mahkemesi’nin iptal etmesini Allah’tan (CC) dilemekten başka çare yok. Kaynak:Akşak Gazetesi |
|
